قاضى احمد بن محمد غفارى كاشانى
227
تاريخ نگارستان ( فارسى )
و غبارى عظيم برخاسته بود كه مردم چشم بازنميتوانستند كردن مغولان آن را حمل بر كرامات نموده روى از آنمعركه برتافتند و اصحاب آنها را تعاقب نموده قريب دو هزار كس بقتل آوردند و مريدان چون از جنك واپرداخته از شيخ اثرى نديدند آن را حمل بر غيبت او نمودند چون اين اخبار را صاحب بلواج بسمع قراچار رسانيد وى يلدوزنام باجكين قورچى و لشكرى موفور بدفع آن فتنه مأمور گردانيده بعد از هفتهء آن لشكر به ظاهر بخارا رسيده برادران شيخ در برابر ايشان صفآرا گشتند مغولان بر آن گولان حمله آورده برادران شيخ با بيست هزار كس بقتل آمدند و آن فتنه فرونشست . [ 405 - نشستن اوكتاى بجاى چنگيز خان . ] 405 من البدايع آوردهاند كه بعد از وفات چنگيز خان به دو سال تمامى شهزادگان و خواتين و نوئينان از شرق و غرب از منازل خود در حركت آمدند و متوجه اردوى بزرك شدند و بموجب حكم چنگيز خان و اتفاق جمهور آقايان در شهور سنهء 626 ست و عشرين و ستمأة اوكتاى را بر سرير خانى نشاندند و لقب قاآن نهادند و قاآن خزائنى كه پدرش از شرق و غرب عالم فراهم آورده بود بر خويشان بل عموم مردمان قسمت فرمود و چند روز متوالى جهت روح پدرش آش داد و بدستور مقرر چهل دختر پرىپيكر با زرينه و زر از امرا گرفته بر اسبان راهوار سوار كرده بسردابهء خان روانداشت كه مونس روح او بوده و ويرا از تنهائى ملال و از جدائى عزيزان كلالى واقع نشود بعد از آن متوجه انتطام كليات مهمات ملكى گشته جرماغون نويان را با سه تومان لشكر بدفع سلطان جلال الدين خوارزمشاه روانه داشت و در وقت ارسال لشكر يكى از امرائيكه تابع جرماغون بود گفت كه مهم جلال الدين بر دست تو كفايت خواهد شد قضا را همان كه امير گفته بود در كردستان بر سر سلطان ريخته او را مستاصل گردانيد . [ 406 - ارادهء منكوقاآن تسخير تنكناش را . ] 406 تمثيل چون در شهور سنهء 653 ثلاث و خمسين و ستمأة موافق توشقانئيل منكوقاآن ارادهء تسخير تنكتاش و منيرى نمود بر كنار رودخانهء قراموران نزول نمود بنابر توهم اولاد و احفاد اوكتاى قاآن بتخصيص شرامون و خواجه باقور را در آب انداخت آوردهاند كه اوكتاى قاآن در اوان سلطنت منكوقاآن را اعزاز و اكرام مالا كلام فرمودى يكى از مخصوصان بعرض رسانيد كه اينهمه تعظيم و تكريم وى بنابر چيست ؟ اوكتاى قاآن فرمود كه باوجود اينهمه رتبت خواهى ديد كه به اولاد من چه خواهد كرد . [ 407 - ارادهء گرفتن قبلا قاآن كشور چين را . ] 407 و منها در تاريخ وصاف آمده است كه قبلا قاآن بن تولى بن چنگيز خان در شهور سنهء 671 احدى و سبعين و ستمأة ارادهء تسخير اقصى ممالك چين كه چنگيز خانرا ميسر نشده بود نمود لاجرم پانزده تومان چريك بسردارى امير مايان نام مقرر داشت و در حين ارسال روى بوى آورده گفت كه اين كار بدست تو كفايت خواهد شد